ก่อนอื่นขออธิบายให้ทราบว่า ทางสาธารณะมี 2 ประเภท
ประเภทแรก เป็นทางสาธารณะอย่างเป็นทางการตามทะเบียน และตามโฉนด เจ้าของที่ดินเอกชนบางราย ยกที่ดินให้แก่ทางราชการเพื่อเป็นทางสาธารณะอย่างเป็นทางการ ทางสาธารณะประเภทนี้ จะได้รับงบประมาณในการพัฒนาซ่อมแซมปรับปรุง เช่น ทำถนน ทำทางระบายน้ำ ทำทางเดินเท้า มีไฟสองสว่าง เป็นต้น
ประเภทที่สอง เป็นทางสาธารณะโดยสภาพ หรือโดยพฤตินัย เกิดจากการที่เจ้าของที่ดินยินยอมหรืออนุญาตให้ประชาชนทั่วไปใช้เป็นทางเดินผ่านเป็นระยะเวลานานติดต่อกัน เกินกว่า 10 ปี ซึ่งตามแนวทางของคำพิพากษาศาลฎีกา ถือว่า เจ้าของที่ดินได้อุทิศหรือยกที่ดินของตนให้เป็นทางสาธารณะโดยสภาพ หรือโดยปริยาย แม้ตามโฉนดจะยังปรากฏชื่อเจ้าของที่ดินเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ก็ตาม เจ้าของที่ดินไม่สามารถจะปิดกั้นทางสาธารณะชนิดนี้ได้ ทางสาธารณะประเภทนี้ ไม่ได้รับงบประมาณในการพัฒนาซ่อมแซมปรับปรุง
ดังนั้น การที่คุณเห็นซอยบางแห่งแม้จะมีชื่อเดียวกับถนน และมีป้ายเล็กๆเขียนว่า เป็นทางหรือถนนส่วนบุคคล แสดงว่า เจ้าของที่ดินพยายามจะแสดงสิทธิของตนเอง และหวงกันไม่ให้กลายเป็นทางสาธารณะ แต่การติดป้ายเช่นนั้นไม่ใช่ประเด็นชี้ขาด การที่จะพิจารณาว่า เป็นทางสาธารณะโดยสภาพหรือไม่ ต้องดูว่ามีประชาชนใช้สัญจรผ่านซอยนั้นติดต่อเป็นระยะเวลานานเพียงใด
ครับ
รุจิระ บุนนาค
