คุณเข้าใจถูกแล้วว่า การว่าความของทนายไทยในศาลไทย ทนายไทยจะเป็นผู้ถามความพยาน แล้วศาลจะบันทึกสิ่งที่พยานพูดหรือเบิกความ ทนายไทยจะสรุปเองและพูดโน้มน้าวท่านผู้พิพากษาไม่ได้
ตามกฏหมายไทยเกี่ยวกับวิธีพิจารณาความในศาล กฎหมายเปิดโอกาสให้ทนายขออนุญาตศาล แถลงการณ์ด้วยวาจา เพื่อสรุปข้อเท็จจริงทั้งหมดและข้อกฎหมายให้ท่านผู้พิพากษาได้ เพื่อความสะดวกของท่านผู้พิพากษาในการพิจารณาตัดสินคดี แต่ปัจจุบันศาลไม่อนุญาต เพราะศาลมีคดีความที่จะต้องพิจารณาตัดสินเป็นจำนวนมาก คงไม่สดวกรับฟังการแถลงการณ์ด้วยวาจา เพราะอาจทำให้ต้องใช้เวลาเพิ่มมากขึ้นอีกในการพิจารณาตัดสินคดี
ในอดีต ศาลอนุญาตให้แถลงการณ์ด้วยวาจาได้ ทนาย อาวุโสที่ว่าความเก่ง และมีชื่อเสียง เมื่อศาลกำหนดนัดแถลงการณ์ด้วยวาจา จะมีนักกฎหมาย นักศึกษา และทนายความคนอื่นๆ ที่สนใจมาฟังการแถลงการณ์ด้วยวาจาเป็นจำนวนมาก จนล้นห้องพิจารณาคดีของศาล
ศาสตราจารย์ มารุต บุนนาค สมัยที่ท่านเป็นทนายว่าความ ก่อนเล่นการเมือง เป็นหนึ่งในบรรดาทนายความที่แถลงการณ์ด้วยวาจาแล้วมีคนติดตามมาฟังเป็นจำนวนมาก หากเป็นสมัยนี้ ต้องเรียกว่าเป็นแฟนคลับ
เมื่อเปรียบเทียบกับการว่าความของทนายความในต่างประเทศ ที่คุณได้ชมในภาพยนตร์ เป็นความจริงที่มีหลายช่วง ที่ทนายต่างประเทศพูดสรุป เพื่อโน้มน้าวท่านผู้พิพากษา แต่ในความเป็นจริงในระหว่างการพิจารณาคดี ไม่สามารถทำได้บ่อย หรือนานเหมือนอย่างที่คุณเห็นในภาพยนตร์ เพราะนั่นเป็นเพียงการแสดง ไม่ใช่การว่าความจริง ครับ
รุจิระ บุนนาค
